ÇOCUĞUMUN ÖZGÜVENİNİ NASIL GELİŞTİRİRİM?

ÇOCUĞUMUN ÖZGÜVENİNİ NASIL GELİŞTİRİRİM?

Özgüven denilince aklınıza ilk gelen nedir?

Özgüven bireyin kendini ve çevresindekileri kabul etmesinin bir yönüdür. Sanılanın aksine özgüven sahibi insanlar kibirli ve bencil değil, karşıdaki kişinin bakış açısını anlayabilen, sosyal etkileşimler de tepkilerini ayarlayabilen, kendini tanıyan ve geliştirmeye açık olan, yapıcı eleştiri yapabilen bireylerdir. Bu durum göz önünde alındığında yalnızca bireysel açıdan değil toplumsal açıdan da kişilerin özgüvenli olması önem taşımaktadır.

Özgüven yetişkinlikte gelişen bir duygu değildir. Çocuk doğduğu andan itibaren özgüven de gelişmeye başlar. Özellikle sıfır-iki yaşta temel ihtiyaçlarının zamanında karşılanması, ebeveynlerinin ya da bakımverenlerin bebeğe ilgi göstermesi ve sevmesi çocukta özgüven gelişiminin temelini oluşturmaktadır.

Özgüven gelişimi için çocuk sevmeyi doğru yönde öğrenmeli ve sevilmeyi bilmeli, aynı zamanda kendisine yetebilmeli ve kendi ihtiyaçlarının (meraklarının) farkına varabilmelidir. Bu açıdan baktığımızda küçük yaştan itibaren çocukları desteklemek onların özgüvenlerini geliştirmek kapsamında büyük önem arz etmektedir.

Özgüven gelişimini ebeveyn tutumları, sosyal çevre, kişilik yapısı ve sinir sistemi etkilemektedir. Burada en fazla etki ebeveyn tutumlarına aittir.

Ebeveynlerin aşırı koruyucu olması çocukların girişimcilik duygusunun önüne geçer ve çocuk kendisini yetersiz hissedebilir. Kendini yetersiz hisseden çocuk merağını bir süre sonra kaybedecektir.

Ya da otoriter ebeveynlerin Kendi disiplin yöntemleri nedeniyle engellenen çocuklar korku duygusuyla birçok araştırma girişimlerini gerçekleştiremeyecektir. Böyle bir durumda da çocuk eyleme geçemediği için özgüvenle tanışamayacaktır.

Erken çocukluk döneminde (0-7/8) Çocuk-ebeveyn ilişkisinin gelişiminin yönü çocuğun gelecekteki yaşamında da özgüven konusunda belirleyicidir. Olumlu yönde ilerleyen ilişkiler özgüvenin de olumlu yönde ilerlemesini sağlayacaktır.

*Çocuğa destek olmak ebeveynlerin öncelikli görevidir.

*Çocuk merak ettiğinde onunla beraber araştırmacı olmak erken çocukluk döneminde büyük önem taşımaktadır.

*Çocuğu dinlemek ve çocuklarla her ebeveynin vakit geçirmesini sağlanmalıdır.

*Çocuğun kendini üzgün hissettiği zamanlarda ebeveynin onu anlayışla karşılaması ve onu yargılamaması önem taşır.

*Çocuklara yaş grubuna uygun yapabilecekleri sorumluluklar vermek özgüvenlerini arttıracaktır.

*Ebeveynlerin yüksek beklentileri çocukları olumsuz etkiler. Bu yüzden beklenti sahibi olan ebeveynler bu beklentilerini gözden geçirmelidir.

*Çocuklarla duygular hakkında oyunlar oynamak ve duygularını kontrol etmesini öğretip uygun tepki vermesini sağlamak önemlidir.

*Çocuklar duygularını rahatça ifade edebilmeli ve olumsuz duygularını ifade ettiklerinde çocuklara ceza verilmesi yerine mutlaka dinlenilmelidir.

*Etiket takmak çocukların özgüvenini olumsuz yönde etkiler. Bu yüzden lakap yerine yapıcı eleştiri kullanılmalı ve bu eleştiriler kişiliğe yönelik değil davranışlara yönelik olmalıdır.

Son olarak ilkokul döneminde çocukların öğretmen-sınıf arkadaşları etkileşimi takip edilmeli, saldırganlık- aşırı çekingenlik gibi herhangi bir olumsuz durumla karşılaşıldığında sınıf öğretmeni veya okul rehber öğretmeni ile iletişime geçilmelidir.

Ergenlik döneminde çocukların arkadaşları ebeveynlerinin önüne geçmektedir. Bu yüzden çocuklarınızın arkadaşlarıyla tanışmayı ve siz de arkadaşlarının aileleri ile zaman geçirmeyi ihmal etmeyin. Olumsuz kelimelerle güven bağınızı sarsacak ifadelerden uzak durun. Fiziksel görünümleri hakkında eleştirel yaklaşmayın, dalga geçmeyin.

Zeynep Merve Şahin

Bilim Uzmanı

instagram.com/zeynepmervis

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.