ÇOCUĞUM SINIR TANIMIYOR!

ÇOCUĞUM SINIR TANIMIYOR!

Çocuğum çok saldırgan!

Okul ortamında kurallara asla uymuyor!

Diğer çocuklara saygı duymak konusunda yetersiz!

Kendisini hiç sevmiyor!

 

Bu cümlelerin içinde mutlaka size yakın olan bir yaşantı vardır. Disiplin ile eşdeğer tutabileceğimiz sınır koyma davranışı birçok ailede bulunmamaktadır. Sınırları olmayan aile sisteminde ise çocuk fiziksel, kişisel güvenliği hakkında soru işaretleri barındırır. Bu tarz ailelerde yetişen çocukların istenmeyen davranış geliştirme olasılığı çok daha yüksektir. Çocuk aile sınırı olmadığı müddetçe okulda da sınırları tanımakta ve sınırlara uymakta güçlük çeker. Ayrıca sınırlar güvenlik hissinin de temelini oluşturur. Çünkü sınır demek çocuğun kişisel alanını belirlemek demektir. Özellikle iki yaş dönemindeki benmerkezcilik ve negativizm özellikleri karşı gelme ve inatlaşma eylemlerini arttırır. Çocuklara saygı duyarak ve bu yaştan başlayarak çocukların sınırlarını yaş grubuna uygun olarak belirlemek çocuk-ebeveyn ilişkisini güçlendirecektir. Çocukların 6 yaşına kadar sınırlara uyma konusunda bilişsel olgunluğa erişmediği özelliğini akıldan çıkarmadan sabırla sınırları uygulamak ve uymak önemlidir.

Sınır koymak yalnızca istenmedik davranışların önüne geçmez aynı zamanda yeni davranışlarla karşılaşıldığında bilişsel bir çözüm yolu arama durumuna yönlendirir. Sınır koymak, çocuğun kendi hayatının kontrolünü ve dolayısıyla da duygu ve davranışlarının sorumluluğunu eline alması demektir.

Peki neler yapılabilir?

  • Çocuklarınızla sınırlar hakkında konuşurken açık, net ve basit cümleler kurmalısınız. “Prize dokunmak tehlikelidir ve canın yanabilir.”
  • Jest ve mimikler sınır koyarken Çocukların yetişkinlerde gözlemleyebildiği özelliktir. Bu yüzden sınırlar otoriter olmayan fakat belirginleştirilmiş kelimelerle ifade edilmelidir.
  • Sınırlar çocuklarla belirlenmelidir. Yalnızca ebeveynlerin belirlediği sınırlar çocuğa mecburiyet hissi barındırır ve bu sınırlara uymak çocuk açısından zorlaşır.
  • Ebeveynler sınır koyarken ortak sınırlar belirlemelidir. Her ebeveynin farklı bir sınır belirlemesi çocuğun uymasını zorlaştıracak ve sizi dinlememesine neden olacaktır. Bu yüzden ebeveynlerin tutarlı olması önem taşımaktadır.
  • Ebeveynler çocukların en büyük örneğidir. Bu yüzden öncelikle belirlenen sınırlara ebeveynler uymalıdır.
  • Sınırlar çocuklar tarafından aşıldığında veya kurallara uymadığında ceza vermek çocuğun otorite olarak gördüğü kişinin yanında sınırlara uymasına otorite ortamda yokken sınırları tekrar çiğnemesine neden olur. Bu yüzden çocuklara ceza vermek yerine beklenti ve sonuç açıkça ifade edilmeli, Çocuklara sınırlar içselleştirinceye kadar hatırlatılmalıdır.
  • Diğer çocuklarla kıyaslanan çocuklar sınırlara uymakta güçlük çeker. Bu yüzden çocuklarınızı diğer çocuklarla kıyaslamayın.
  • Sınır oluştururken dış frekansları kullanabilirsiniz. Mesela oyunun bitiş ve başlangıç saatlerini belirtmek çocuklara sınırları hatırlatır ve dolayısıyla sınırlara uymasını kolaylaştırır.
  • Çocuklar sınırlara uymak istemediğinde Öfke krizi geçirirse ve ebeveyn bu kriz sonrasında belirlenen sınırı kaldırırsa Çocuk öfke krizini sınır kaldırma yöntemi olarak kullanacaktır. Bu yüzden en başta öfke krizlerinin nedenini çözmek gerekir. Sınırlarla ilgili olduğu kesinleştiğinde de sınırın yaşa-çocuğa yönelik uygunluğunu belirleyip sonrasındaki çözüm yolu için ebeveynler harekete geçmelidir.

 

Zeynep Merve ŞAHİN
Bilim Uzmanı

instagram.com/zeynepmervis

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.